Nakliyeci Seçerken Dikkat Edilecekler

Taşınma, yılda bir yapılmayan ama yanlış gittiğinde telafisi zor olan bir iş. Firma seçimi bu yüzden fiyattan önce gelir; en ucuz teklif, hasarlı bir taşınmada en pahalı seçenek hâline gelebilir.

Yetki belgesini sorun

Şehirler arası eşya taşımacılığı yetki belgesine tabidir. Firmanın ilgili belgeye sahip olup olmadığını sormak ve belgeyi görmek en temel adımdır. Belgesiz çalışan bir firmada hem sigorta hem hukuki muhataplık sorunlu hâle gelir. Belge türleri ve şartları mevzuatla belirlenir ve zaman içinde değişebilir; belgenin geçerlilik tarihini ve üzerindeki unvanı kendiniz kontrol edin.

Firmanın ticari kaydı, vergi levhası ve sabit adresi de doğrulanmalıdır. Yalnızca cep telefonu üzerinden iletişim kuran, sabit adresi olmayan bir yapıda sorun çıktığında muhatap bulmak zorlaşır.

Firma gerçekten var mı?

Web sitesi olan her yapı, arkasında bir şirket olduğu anlamına gelmez. Birkaç dakikalık kontrol çoğu riski eler:

• Ofis adresi gerçek mi, haritada göründüğü yer bir iş yeri mi?
• Teklifi veren unvan ile faturayı kesecek unvan aynı mı?
• Ödeme şirket hesabına mı yapılacak, şahıs hesabına mı?
• Sitedeki araç ve ekip fotoğrafları başka sitelerde de aynı şekilde duruyor mu?
• Sözleşme örneğini önceden gönderiyorlar mı?

Son madde belirleyicidir. Sözleşme örneğini paylaşmaktan kaçınan bir firma, taşınma günü de yazılı bir şey vermeyecektir.

Ekspertiz yapıyor mu?

Eşyayı görmeden verilen kesin fiyat, küçük hacimli ve standart bir taşınmada tutabilir. Hacim büyüdükçe ve eşya çeşitlendikçe iki riskten birinin gerçekleşme olasılığı yükselir: taşınma günü ek kalem çıkması ya da işin gerçek maliyetin altına alınıp hizmet kalitesinden kısılması. İkisi de sizin aleyhinize işler.

Ekspertiz, hem fiyatı bağlayıcı kılar hem de firmanın işi ciddiye aldığının göstergesidir. Video ile yapılan ekspertizde her odayı, balkonu, depoyu ve dolap içlerini gösterin; görünmeyen eşya teklife girmez. Ekspertiz sonrası size yazılı bir eşya listesi ve kalem dökümü gelmelidir. Fiyat kalemlerinin nasıl oluştuğunu nakliyat fiyatları yazımızda ayrıntılandırdık.

Alt yükleniciye devrediliyor mu?

Sözleşmeyi imzaladığınız firma ile taşınma günü kapınıza gelen ekip her zaman aynı olmaz. İşin bir kısmının başka bir firmaya devredilmesi tek başına kötü değildir; kötü olan, bunun belirsiz bırakılmasıdır. Sorun: taşımayı kendi ekibiniz mi yapacak, araç firmanın mı, alt yüklenici kullanılacaksa hasar durumunda muhatap kim olacak? Cevabı sözleşmeye yazdırın. Aksi hâlde hasar günü iki firma birbirini işaret eder.

Sigortayı netleştirin

Nakliyede iki farklı sigorta konuşulur: taşınan eşyanın sigortası ve çalışanların sigortası. İkisi ayrı konulardır ve ikisi de sorulmalıdır. Teminat tutarı ve kapsam dışı kalan durumlar yazılı olmalıdır. Ayrıntıyı nakliyat sigortası yazımızda ele aldık.

Çalışan sigortasının neden ev sahibini de ilgilendirdiğini sigortalı personel yazımızda açıkladık.

Referans ve yorumları okuma

Nakliye firmalarında yorumlar özellikle değerlidir çünkü hizmet tekil deneyime çok bağlıdır. Yorumları okurken:

• Son altı ayın yorumlarına ayrı bakın
• Düşük puanlı yorumlarda tekrar eden şikâyet başlıklarını arayın
• Doğrulanmış yorumlara öncelik verin
• Yorum sayısı çok azsa ortalamaya değil, yorumların kendisine bakın

Şikâyet başlıklarında "taşınma günü fiyat değişti", "eşya hasar gördü, muhatap bulunamadı", "randevu saatinde gelmedi" gibi tekrarlar varsa bunlar yapısal sorunlardır. Tersi de anlamlıdır: hepsi beş yıldızlı, aynı hafta içinde yazılmış ve birbirine benzeyen yorumlar bir kalite göstergesi değildir. Yorum okuma yöntemini sahte yorum yazımızda ve doğrulanmış yorum yazımızda ayrıntılandırdık.

Ödeme planı

Tamamı peşin talep eden bir firmada pazarlık gücünüz taşınma bittiğinde sıfırlanır. Yaygın ve makul düzen, bir kısmının kapora olarak, kalanının taşınma tamamlandıktan sonra ödenmesidir. Kaporanın toplam bedelin küçük bir bölümüyle sınırlı kalması beklenir. Bu, hem firmayı işi tamamlamaya teşvik eder hem de hasar durumunda elinizde bir denge bırakır.

Ödemeyi mümkünse banka kanalıyla ve açıklama yazarak yapın. Elden nakit ödeme, ödediğinizi ispat etmeyi zorlaştırır.

Kırmızı bayraklar

Yukarıdaki başlıklar sağlanmış görünse bile, süreç içinde ortaya çıkan şu sinyaller ayrıca uyarıcıdır:

• Diğer tekliflerin belirgin şekilde altında bir rakam
• Kapora alındıktan sonra iletişimin seyrelmesi, aramalara geri dönülmemesi
• Sözleşmede net tarih ve saat yerine "yaklaşık" ya da "uygun olan ilk gün" ifadesi
• Sözleşmede firmanın ticari unvanı yerine yalnızca marka ya da tabela adının yazması
• Adres, kat ve eşya bilgisi hiç değişmediği hâlde fiyatın görüşmeden görüşmeye oynaması
• Aynı telefon numarasının farklı firma adları altında ilan vermesi
• Gecikme ve iptal koşulları sorulduğunda konunun geçiştirilmesi

Bu maddelerin ortak yanı, hiçbirinin tek başına dolandırıcılık kanıtı olmamasıdır. Her biri, işin yazıya dökülmemiş bir tarafı kaldığını gösterir; taşınma günü tartışma da tam o taraftan çıkar.

Sorun çıkarsa

Teklif yazışmaları, sözleşme, eşya listesi, ödeme dekontu ve varsa hasar tutanağı tek bir yerde saklanmalıdır. Firma ile çözülemeyen uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyeti yolu açıktır; süreci ve gereken belgeleri hakem heyeti yazımızda anlattık. Başvuru sınırları ve süreler dönemsel olarak güncellendiği için başvuru öncesinde geçerli eşiği teyit etmek gerekir.

Taşınma günü

Firma seçimi kadar önemli olan, taşınma gününe hazırlıklı girmektir: eşya envanteri, değerli parçaların ayrı taşınması, kırılabilir eşyaların işaretlenmesi. Tam listeyi taşınma öncesi kontrol listemizde topladık.

Firmaları kriter bazlı görmek için nakliye kategorimize bakabilirsiniz.

Özetle

Yetki belgesi, ekspertiz, yazılı sözleşme ve sigorta: bu dördü sağlanmıyorsa fiyat ne olursa olsun risk yüksektir. Alt yüklenici sorusunu sorun, ödemenin tamamını peşin yapmayın ve yorumları son altı ay üzerinden okuyun.